Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

                          Nəsimi  adına
                        DİLÇİLİK   İNSTİTUTU



 


 
 
   
 
  RƏHBƏRLİK
   
Elmi katib
 
  HAQQIMIZDA
   
İnstitutun tarixi
Elmi şura
 
ŞÖBƏLƏR
   
Azərbaycan dilinin dialektologiyası şöbəsi
İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi
Təhsil şöbəsi
Eksperimental Fonetik Araşdırmalar Laboratoriyası
 
 
DİGƏR
 
Dissertasiya Şurası
Elmi seminar
Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurası
Qaynar xətt
Elmi kitabxana
Yeni nəşrlər
Elanlar
Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurası
“Türk dilləri araşdırmaları” jurnalı
İnnovasiya
Konfranslar
Video
Mətbuat yazıları
Saytın xəritəsi
   
LİNKLƏR
   
 
 
 
 
   
 
SAYĞAC
 
free counters
5.12.2016

Yeni kitablar

Sayalı Sadıqova – “Elmin zirvələrində” (Möhsün Nağısoylu-70)

   Möhsün Nağısoylu Azərbaycan ədəbi dilində tərcümə üslubunun qaranlıq məsələlərinə işıq saçan görkəmli alim, ümumən Azərbaycan mədəniyyətində tərcümə tarixi, klassik tərcümə örnəklərinin məxsusi özəlliklərini, eləcə də onların mətnşünaslıq, ədəbiyyat tarixi, dil tarixi məsələləri ilə əlaqəli tədqiqatlar müəllifi kimi tanınır, qiymətləndirilir. Zəhmətkeş alim filologiya sahəsində farsdilli və türkdilli abidələrin tədqiqi və elmi baxımdan araşdırılmasında ardıcıl, son dərəcə səmərəli fəaliyyət göstərən mətnşünas, tərcüməçi alimdir. Kitabda da M.Nağısoylunun zəngin elmi yaradıcılığını və keçdiyi mənalı həyat yolunu işıqlandıran məqalələr toplanmışdır. Məqalələrdə görkəmli şərqşünas alimin çoxcəhətli elmi yaradıcılığı zəngin faktlarla təhlil olunmuşdur.

***

Sayalı Sadıqova – Müstəqillik illərində Azərbaycan dilində terminologiyanın inkişafı

   Monoqrafiyada müstəqillik illərində Azərbaycan dilində terminologiyanın inkişaf istiqamətləri, formalaşması və inkişafı təhlil edilmişdir. Müstəqillik illərində Azərbaycan ədəbi dilində terminlərin zənginləşmə mənbələri, yaranma üsulları, alınma terminlərin mənimsənilməsi dövrün zəngin dil faktları ilə araş-dırılmışdır. Tədqiqatda alınma terminlərin yaranma mənbələri, dildə mənimsənilmə formaları və unifikasiya problemləri nəzəri aspektdə tədqiq edilir və qeyd edilir ki, hazırda alınma terminin adekvat verilmə tendensiyası fəallaşır. Avropa mənbəli terminlərin təsnifatı, sistemləşdirilməsi elmi-texniki terminologiyanın normalaşdırılmasında mühüm əhəmiyyətə malikdir. Məhz təsnifat əsasında terminlərin reseptor dildə assimilyasiyası - alınan leksik vahidlərin maddi formasının fonetik, qrafik, qrammatik və leksik-semantik cəhətdən dilin müvafiq normasına uyğunlaşma yolu ilə mənimsənilməsi, milli dilin tələblərini ödəməsi və konkret olaraq hansı formada dilə qəbul edilməsi amilləri müəyyənləşdirilmişdir. Qeyd edilir ki, alınan terminin dilin fonetik və morfoloji normalarına formal şəkildə uyğunlaşması, müxtəlif funksional üslublarında işlənməsi, söz yaradıcılığı qaydalarına uyğun gəlməsi, dilin öz sözləri ilə birləşmələr yaratması, yaxın sinonimlərdən fərqlənməsi və alınma sö-zün mənimsənilmə yollarının əsas meyarları dəqiqləşdirilmişdir.
Milli terminlərlə yanaşı dilin lüğət tərkibini zənginləşdirən alınma terminlər geniş səpgidə tədqiqat obyekti olmuşdur. Tədqiqatda müəyyənləşdirilir ki, Azərbaycan dilində terminologiyanın yaradılması və zənginləşdirilməsi üçün ən əlverişli yol dilin daxili imkanları əsasında terminlərin, termin-söz birləşmələrinin yaradılmasıdır. Terminologiyada nizamasalmanın mühüm istiqamətləri müəyyən mərhələlərə bölünmüşdür. Həmin mərhələlərdə sahəyə aid terminlərin və termin variantlarının toplanması, qruplaşdırılması, anlayışlar sistemi ilə onların adları arasındakı uyğunluğun unifikasiya məsələləri araşdırılmışdır. Beləliklə, müstəqillik illərində Azərbaycan dili terminologiyanın nizamasalma prosesi, standartlaşdırma formaları müəyyənləşdirilmiş, terminoloji lüğətlərin tərtib prinsipləri və müstəqillik illərində nəşr olunmuş lüğətlər təhlil edilmişdir.

SAYTDA AXTAR

© Bütün hüquqlar qorunur. Yazılardan istifadə edərkən sayta istinad edilməlidir.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. 2012.