Yaranması. AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən
Hind-Avropa dilləri şöbəsi 2013-cü ildən fəaliyyət göstərir. Hind-Avropa dilləri
şöbəsi 2003-cü ildə yaranan german-roman dilləri şöbəsi əsasında yaradılmışdır.
Elmi istiqamət. Fəaliyyət göstərdiyi bütün dövrlərdə “Dilçiliyin və Azərbaycan
dilinin inkişaf perspektivləri” istiqamətində qohum və qohum olmayan dillərin
tutuşdurulma üsulu ilə tədqiqi problemi üzrə Hind-Avropa (ingilis, alman, fransız,
ispan, italyan, fars, rus) dillərinin və onların Azərbaycan dili ilə müqayisəli-tipoloji
planda tədqiqi məsələləri şöbənin əsas tədqiqat istiqaməti olmuşdur. 2003-2013-cü
illərdə şöbədə german-roman və Azərbaycan dilləri arasında fonetik-fonoloji,
morfoloji, leksikoloji aspektlərdən tədqiqatlar yerinə yetirilmişdir. Hazırda Hind-
Avropa dilləri şöbəsində müxtəlifsistemli dillərin dildaxili və dilxarici amilləri
öyrənilir, aparılan tədqiqatların nəzəri aspektləri ilə bərabər təcrübi təhlilləri də
verilir. Şöbədə Azərbaycan dilinin inkişaf və təbliği üçün Hind-Avropa və
Azərbaycan dilləri arasında geniş və hərtərəfli tədqiqatlar aparılır, ingilis, alman,
rus, fars, italyan dillər ilə müqayisəli tədqiqatlar barədə elmi kitablar və məqalələr
(Azərbaycan və xaricdə yüksək indeksə malik elmi jurnallarda) çap edilir. Hal
hazırda şöbədə Hind-Avropa dilləri üzrə indeksləşmiş mütəxəssislər çalışır və
müasir elmlər qarşısında qoyulan tələblərə uyğun tədqiqat işlərini davam etdirirlər.
Hind-Avropa dilləri şöbəsinin müdirləri.
Hind-Avropa dilləri şöbəsinin müdiri vəzifəsini müxtəlif vaxtlarda filologiya
elmləri namizədi, dosent Novruzəli Məmmədov (2003-2005), filologiya üzrə
fəlsəfə doktoru, dosent Məhəbbət Əsədova (2005-2013), filologiya elmləri
doktoru, professor Oruc Musayev (2013-2019), filologiya elmləri doktoru,
professor İlham Tahirov (2019-2025-ci illər) icra etmişlər.
Hazırda şöbə müdiri filologiya elmlər doktoru, dosent Lalə Qurbanovadır.
Hind-Avropa dilləri şöbəsinin əməkdaşları.
İlham Mikayıl oğlu Tahirov, filologiya elmləri doktoru, professor.
Gülşən İslam qızı Axundova, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent.
Lalə Qədir qızı Qurbanova, filologiya elmləri doktoru, dosent.
Sədaqət Mustafa qızı Cumayeva, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.
Günel Məzahir qızı Orucova, filologiya elmləri doktoru, dosent.
Sevinc Şakir qızı Şükürlü, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.
Bəturə Ziyaddin qızı Əliyeva, böyük elmi işçi.
Nuray Seydulla qızı Nurizadə, kiçik elmi işçi.
Sədaqət Məmmədəli qızı Nəcəfova, kompüter operatoru.
Hind-Avropa dilləri şöbəsinin əsas elmi nəticələri. Hind-Avropa şöbəsi fəaliyyət
göstərdiyi illərdə əməkdaşlarının “Dilin leksik sistemində terminoloji leksikanın
yeri” (Lalə Qurbanova:2002), “Dialekt leksikasında alınma sözlər” (İlham
Tahirov:2004), “Dil sistemində terminoloji leksika” (Lalə Qurbanova:2006),
“Azərbaycan və ingilis dillərində zaman kateqoriyası” (İlham Tahirova:2007),
“İngilis və Azərbaycan dillərində tamamlıq budaq cümlələri” (Məhəbbət
Əsədova:2007), “Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti”(Gülşən
Axundova (həmmüəllifllərlə birlikdə):2007), “Avropa mənşəli sözlərin farsca-
Azərbaycanca lüğəti (Günel Orucova(həmmüəllifllərlə birlikdə):2008), “Temporal
leksika (Azərbaycan və ingilis dillərinin materialları üzrə)” (İlham Tahirov:2008),
“İngilis dilini öyrənmə kursu” (Məhəbbət Əsədova:2011), “Azərbaycan dilçiliyi
müntəxəbatı. II cild”(İlham Tahirov (həmmüəlliflərlə birlikdə)2013),
“Лексические и синтаксические особенности азербайджанских народных
загадок” (Gülşən Axundova:2014), “Binəqədi rayonunun toponimiyası:
problemlər və perspektivlər” (Gülşən Axundova:2014), “English (For the Students
of Architecture, Construction and Economy Facuilties)” (Məhəbbət
Əsədova:2015), “Dildə fonetik və fonoloji mənimsəmə və interferensiya hadisəsi
(ingilis və Azərbaycan dillərinin materialları əsasında)” (Lalə Qurbanova:2016),
“Azərbaycan və ingilis dillərinin məişət leksikası” (Gülşən Axundova:2017),
“Xarici dilin fonetikası (ingilis dilinin fonetikası əsasında)” (Lalə
Qurbanova:2018), “Qədim dillər üzrə biblioqrafiya” (İlham
Tahirov(həmmüəlliflərlə birlikdə): 2018), “Orta əsrlər farsdilli lüğətlərdə türk
elementləri” (Günel Orucova:2019), “Cümləfövqü vahidlərinin intonasiyasının
eksperimental-fonetik təhlili” (Lalə Qurbanova:2019), “Azərbaycan ərazi
vahidlərinin adları ingilis dilində” (İlham Tahirov:2022), “Azərbaycan ərazi
vahidlərinin adları rus dilində” (Gülşən Axundova:2022) “İngilis strukturalizmi
müstəqil dilçilik məktəbi kimi” (İlham Tahirov:2023), “Müasir alman dilində samit
birləşmələri” (Sədaqət Cumayeva:2023), “Mətn dilçiliyində cümləfövqü vahidlər”
(Lalə Qurbanova:2024), “Praktische Phonetik der deutschen Sprache” (Sədaqət
Cumayeva:2025) və s. monoqrafiya, kitab, lüğət, dərslik, dərs vəsaiti, fənn
proqramları çap olunmuşdur.
HİND-AVROPA DİLLƏRİ ŞÖBƏSİ
