Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası

                          Nəsimi  adına
                        DİLÇİLİK   İNSTİTUTU



 


 
 
   
 
İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi
Qaynar xətt
Azərbaycan dilinin dialektologiyası şöbəsi
Elmi kitabxana
Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurası
İnnovasiya
Konfranslar
Video
Mətbuat yazıları
Saytın xəritəsi
LİNKLƏR
 
 
 
   
 
SAYĞAC
 
free counters
23.4.2017

Prof. Dr. Rasim Özyürek

Eğitim Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi
Bölge Ülkeleri Kurs Programları Direktörü
Bilkent Üniversitesi

BÜYÜK DİLCİ CUMHURİYET BEYEFENDİSİ PROF.DR. AĞAMUSA AHUNDOV

Büyük dilci Kürdemir’li Prof. Dr. Ağamusa Ağası oğlu Ahundov 1932 yılı şubat ayında doğmuş, rahmetli Ağamusa Axundov Türk Dil Kurumu’nun şeref üyesi, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi’nin asıl üyesi, Dilcilik Enstitüsü direktörü, Bakü Devlet Üniversitesi öğretim üyesi, Bilkent Üniversitesi Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı Bilim Kurulu üyesi idi.
Onu 1998 yılı Eylül ayında ilk kez Azerbaycan Bakü’de İlimler Akademisi Nesimi Dilcilik Enstitüsü’nde tanımıştım. Eserleri dünya literatürüne girmiş bir bilim ve fikir adamı, dürüst bir devlet adamı, renkli kişiliği yanında alçak gönüllülüğü yardımseverliği ile dikkat çeken yeri doldurulamayacak bir insan. Yurtiçi ve yurtdışı bilim çevrelerinde uluslararası Türk Diliyle ilgili dil kurultayları ve sempozyumlarda söz sahibi bir insandı.
Vatanı için canını feda eden bir insandı o. Seyahati çok severdi. Eşi El mira Hanımı yanından hiç eksik etmezdi.
İhsan Doğramacı hocamız da kendilerini çok severdi. Onun da Doğramacı’ya karşı büyük saygısı ve sevgisi vardı. Ailesinde ve çevresinde bilim adamlarınca sevilip sayılan birisiydi..
”Fiilin Zaman Kategorisi” adlı eserini okuyunca onu daha çok tanımaya ve sevmeye başladım. Prof. Dr. Ağamusa Ahundov’un genel ve Türk dil bilimi alanlarında çok sayıda yayımlanmış eseri bulunmaktadır.
Değerli bilim insanı Ağamusa Axundov’un bir anısını sizlerle burada paylaşmak istiyorum. Ama onu anlatmak ve tanımlamak için kullanılan kelimeler kifayetsiz, gerçekten çok zor. Birinci Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı’na Bilkent Üniversitesine davetli konuşmacılar arasında idi. Kürsüde bildirisini sunarken şöyle sesleniyordu
Çöllerde susuzluktan kavrulsam,
Sevdanın yelinde hüzne savrulsam,
Kıpkızıl şafakta düşüp devrilsem,
Asla senden vazgeçemem Türkçem.
Kışlarında kalıp hasretten donsam,
Kollarında ölüp cennete konsam
Çölde leylan olup sevdanla yansam
Asla senden vazgeçemem Türkçem
Sen aşkların en güzelisin. TÜRKÇEM
O, bir döneme damgasını vuran bu sözleriyle hatırlanıyor. Zaman en büyük nehir. Herşey gibi insan yaşamı da onunla birlikte akıp gidiyor, bir daha geri dönmemecesine. Geriye, yaşadıkları dönemde dilden dile dolaşan, büyük yankı yapan, iz bırakan sözleri kalıyor geriye.Bu sözlerin çoğu uçup gidiyor ama bazı sözler var ki, dilimize damgasını basıyor; her dönem, belleklerde kalıyor. “sen aşkların en güzelisin Türkçem.” dizelerinde olduğu gibi…sözleriyle hatırlanıyor. Onlarca fotoğrafın, binlerce satır yazının yapamadığını bir özlü söz başarıyor, Koca bir dönemi sembolleştiriyor.
Türkçenin işlevsel bir dil bilgisi ve ses bilimi sisteminin oluşturulmasına ve Azerbaycan Türkçesi tarihsel-etimolojik ve açıklamalı sözlüklerinin düzenlenmesine büyük katkılarda bulunmuş. filolojinin edebiyat ve deyiş bilimi, ad bilimi, çeviri kuramı ve uygulanması, matematiksel dil bilimi alanlarına ilişkin de çeşitli eserler yazmış. Ders kitaplarını Azerbaycan Türkçesinde ve Rus dilinde yazmıştır. Emek Reşadeti Nişanı, Azerbaycan devlet Ödülü, Emektar İlim Hadimi Unvanı sahibidir. Azerbaycan Cumhurbaşkanı tarafından kendisine “Şöhret Ordeni” takdim edilmiştir. Dün olduğu gibi bugün de hatıralarda ve gönüllerde hep yaşayacaktır
Yurt dışından gelen bilim adamlarını özellikle Prof. Dr. Tofik Hacıyev ve Prof. Dr. Ağamusa Ahundov’a bu güzel duygu ve düşüncelerinden dolayı çok çok teşekkür etmişlerdi. Ali Doğramacı kaliteli öğretmenlerin yetiştirilmesinden yanaydı. Ali Doğramacı kurultay sonrası kapanış konuşmasında Önümüzdeki yıl bu bölümleri açacağız demişti.Salonda büyük bir alkış tufanı kopmuştu. Çok duygulu anlar yaşanmıştı. kurultay sona erdi. Sonra burada eğitim Bilimleri Enstitüsünde yüksek lisans alanında dört bölüm kuruldu. Türk Dili ve Edebiyatı, Biyoloji, Matematik, Tarih bölümleri kuruldu .Kaliteli bir eğitimle, kaliteli programlarla, zengin öğretim kadrosu ile Türk dili edebiyatı, biyoloji, matemetik, tarih öğretmenleri yetiştirildi
Prof. Dr. Ağamusa Axundov hakkında söylediklerim, yazılanlar çizilenler, kendi eserleri dünya bilim insanlarına ışık tutacaktır.
Nitelikli öğretmenlerle yetiştirilmiş bir öğrencinin adıdır Prof. Dr. Ağamusa Axundov.
Zengin birikimi, güçlü donanımıyla binlerce dilbilimci, araştırmacısı yetiştirmiş usta bir öğretmenin, yetkin bir eğitimbilimcinin adıdır Prof. Dr. Ağamusa Axundov.
Nesnel onurlu-nitelikli bir bilim insanı olmayı yaparak ve yaşayarak örneklendiren, sözden çok eylemi yeğleyen bir dilbilimcinin adıdır Prof.Dr. Ağamusa Axundov
Gözlerinin rengi denizi hatırlatır. Sen sevgi dolu bakmayı bilen, daima gülen göz bebeklerinle, Titiz bir aydının adıdır Prof. Dr. Ağamusa Ahundov.
Sevgisini yarına bırakmayan, sevgisini de saygısını da yaşarken paylaşan duyarlı bir insanın adıdır Prof. Dr.Ağamusa Ahundov.
Azerbaycanı ve Türkiye’yi, bütün dünya insanlarını çok seven, kucaklayan, çağdaş insan yetiştirmeyi yaşamının en önemli eylemi sayan; insan sevgisiyle, öğrenme öğretme sevgisiyle beslenmiş bir belleği ve yüreği taşıyan , insan gibi insanın adıdır Prof. Dr. Ağamusa Ahundov. Mekanı cennet olsun…

SAYTDA AXTAR
 

© Bütün hüquqlar qorunur. Yazılardan istifadə edərkən sayta istinad edilməlidir.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. 2012-2017.